Serwis polonistyczny Z.S. nr 4 w Nowym Sączu ©
MATURA 2021 · MATURA PISEMNA. Porady - PP i PR

Zobacz też:  Streszczenie logiczne     Czytanie ze zrozumieniem - ćwiczenia   

Omówienie arkusza matury z polskiego 2020

 Matura rozszerzona - omówienie tematów 2020 

 Omówienie arkusza maturalnego z 2019 roku 

 POZIOM PODSTAWOWY 

 

Otrzymujesz jeden arkusz egzaminacyjny który składa się z dwóch części:

Część I. test 
Część II. wypracowanie (2 tematy do wyboru)

Na test i wypracowanie masz 170 minut i sam decydujesz o rozłożeniu w czasie pracy nad testem oraz wypracowaniem.

CZ. I - TEST SPRAWDZAJĄCY CZYTANIE ZE ZROZUMIENIEM

Przeczytaj: Jak rozwiązać test - I cz. matury pisemnej PP.pdf 

                    Test czytania ze zrozumieniem. Jak pracować z testem CR? 

 Zapamiętaj:

I. część testowa arkusza egzaminacyjnego składa się z dwóch zestawów, z których każdy obejmuje:

a) jeden lub dwa teksty nieliterackie (popularnonaukowe, publicystyczne, polityczne),
b) wiązkę 5-7 zamkniętych i / lub otwartych zadań do tekstu z miejscem na wpisanie odpowiedzi.

Zdający rozwiązuje zadania w obu zestawach.
Łącznie w obu zestawach składających się na test znajdzie się 10-13 zadań zróżnicowanych pod względem formy oraz sprawdzających różne kompetencje.

TEKST
Teksty, do których odnoszą się zadania, zgodnie z podstawą programową, mogą mieć charakter popularnonaukowy, publicystyczny lub polityczny

ZADANIA EGZAMINACYJNE
Zadania w teście mogą mieć formę zamkniętą lub otwartą. Nie ograniczają się do sprawdzania umiejętności wyszukiwania informacji w tekście, ale - obligatoryjnie - służą rozpoznaniu poziomu umiejętności analizy tekstu i jego przekształceń, a także świadomości językowej. Zadania sprawdzają także znajomość utworów literackich, których zgodnie z podstawą programową, nie wolno pominąć w procesie kształcenia (oznaczonych w podstawie gwiazdką).

 Ćwiczenie: Trening przed maturą pisemną PP.pdf 

 

Jak odpowiadać na polecenia do tekstu sprawdzającego czytanie ze zrozumieniem?

  • Przeczytaj tekst uważnie, nawet kilkakrotnie.
  • Czytaj, wychwytując sens poszczególnych akapitów oraz całościowy sens tekstu.
  • Odpowiadając na pytania, odwołuj się do zasygnalizowanych w pytaniu akapitów, ale miej w pamięci ogólny sens przeczytanego tekstu.
  • Zwracaj uwagę na tytuł, nagłówki, motto, przypisy, źródło tekstu, które też są ważnymi nośnikami informacji.
  • Odpowiadaj tylko własnymi słowami, chyba że jesteś proszony/-a o zacytowanie fragmentu tekstu.
  • Miejsce pozostawione na odpowiedź sugeruje, jak ma być ona obszerna.
  • Podawaj tyle przykładów z tekstu, o ile jesteś proszony/-a.
  • Jeśli materiał, który otrzymałeś/-aś jest tylko do Twojego użytku, w tekście możesz zakreślać istotne według Ciebie fragmenty, nanosić notatki.

 

  1. Pytania będą dotyczyły sensu całego tekstu lub jego części
  2. Możesz zostać poproszony o wyjaśnienie słów lub związków wyrazowych (frazeologicznych)
  3. Często padają pytania: kto?, do kogo? i z jaką intencją mówi?
  4. Pytania dotyczą tekstu: języka, stylu, kompozycji

 

Na 99% będzie w tej części matury streszczenie logiczne (min. 40 max. 60 słów).

To aż 3 punkty do zdobycia! Przypomnij sobie tę formę wypowiedzi pisemnej i poćwicz.

 Oto nasza pomoc ----->>>  Streszczenie logiczne

Przeczytaj też:

Tezy i hipotezy

Sztuka czytania

Typy zadań testowych na maturze pisemnej  

 

Cz. II - WYPRACOWANIE

Część arkusza egzaminacyjnego, w której sprawdza się umiejętność tworzenia wypowiedzi argumentacyjnej, zawiera dwa tematy wypracowania do wyboru: jeden wymagający napisania rozprawki, drugi - interpretacji tekstu poetyckiego.

Zdający realizuje jeden, wybrany przez siebie temat.

 


Na MATURZE PISEMNEJ - na poziomie podstawowym - w części drugiej masz do wyboru jeden z dwóch tematów:

Temat 1. - to zawsze rozprawka problemowa - wypowiedź argumentacyjna [punktem wyjścia jest fragment prozy lub dramatu] 

Temat 2. - zawsze to rozprawka interpretacyjna - interpretacja tekstu poetyckiego [wiersza, fragmetu dramatu, prozy poetyckiej itp.]

(Wbrew pozorom i obiegowym opiniom temat drugi jest przeważnie trudniejszy)

 

 


   Przeczytaj też: Sztuka pisania rozprawki

Temat 1. - ROZPRAWKA (problemowa)

Zadanie składa się z polecenia i tekstu epickiego lub dramatycznego.

Wypracowanie nie może liczyć mniej niż 250 słów.


Rozprawka na poziomie podstawowym sprawdza zarówno umiejętność odbioru, analizy i interpretacji tekstu literackiego, jak i tworzenia własnej wypowiedzi. Aby przygotować tego rodzaju wypowiedź, uczeń musi najpierw rozpoznać sens załączonego do polecenia tekstu, określić jego problematykę, odnaleźć elementy znaczące dla odczytania utworu, a następnie wyszukać odpowiednie konteksty (teksty kultury) przydatne do opracowania zagadnienia wskazanego w poleceniu, a więc porównać funkcjonowanie tych samych motywów w różnych tekstach kultury.

Bardzo dobre linki / porady:

Rozprawka argumentacyjna - krok po kroku

WYPOWIEDŹ ARGUMENTACYJNA  

BUDOWA I RODZAJE AKAPITÓW   

DOBRY LINK

Jak pisać argumenty w rozprawce

Rozprawka - dla opornych.pdf 

Ćwicz rozprawkę na PP - Potop.pdf 

Jak napisac rozprawke problemowa OKE.pdf 

Jak naprawić rozprawkę.pdf    

Temat 2. - ROZPRAWKA (interpretacyjna) [INTERPRETACJA TEKSTU POETYCKIEGO]

Video - koniecznie wysłuchaj   

Zadanie składa się z polecenia i utworu poetyckiego lub jego fragmentu.
Praca interpretacyjna powinna polegać na przedstawieniu propozycji odczytania utworu poetyckiego, czyli zaprezentowaniu zrozumianych przez zdającego sensów tekstu. Zadaniem zdającego jest uzasadnienie postawionej tezy / hipotezy interpretacyjnej, za pomocą argumentów pozwalających na jej uprawomocnienie. Uzasadnienie powinno znajdować potwierdzenie nie tylko w tekście, ale także w kontekstach (np.; biograficznym, historycznoliterackim, filozoficznym, kulturowym).

Praca interpretacyjna powinna zawierać wyprowadzone z tych ustaleń wnioski, służące osiągnięciu głównego celu pracy, czyli zaprezentowaniu odczytania dzieła.

Wypracowanie nie może liczyć mniej niż 250 słów. Zdający, realizując tę formę wypowiedzi, ma wykazać się umiejętnościami opisanymi w podstawie programowej, na poziomie wymagań szczegółowych z zakresu analizy i interpretacji tekstów kultury.

DOBRY LINK - KLIKNIJ

 Sposób na interpretację wiersza PP.pdf

MP Jak pisać o poezji na maturze.pdf  

 Wskazówki na temat rozprawki interpretacyjnej-  KLIKNIJ 

 Jak naprawić interpretację wiersza.pdf  

Wiersz Analiza Interpretacja Wersyfikacja itd.pdf  

   

Tekst kultury to: obraz, film, rzeźba, plakat, piosenka, opera, utwór muzyki klsycznej, fresk, grafika, dzieło architektoniczne, exlibris, reklama... itd. oraz tekst literatury pięknej (również gatunki synkretyczne i z pogranicza publicystyki) - wiersz liryczny, powieść, nowela, dramat właściwy, esej, felieton, reportaż... etc. Tekstem kultury może być nawet miasto lub kraj.


Wyróżniamy następujące teksty kultury:

  • pisane (np. artykuł prasowy, esej, powieść, wiersz, dramat, felieton...),
  • wizualne (np. fotografia, obraz, rzeźba, mural, graffiti, plakat, instalacja, reklama),
  • audialne (np. utwór instrumentalny, piosenka, audycja radiowa),
  • wirtualne (np. gra komputerowa, blog, hipertekst),
  • audiowizualne (np. film, teledysk, program telewizyjny, happening, reklama)

  

 

 Poziom rozszerzony 

Technikum w zasadzie nie przygotowuje do matury pisemnej z języka polskiego na poziomie rozszerzonym

W związku z epidemią i wzrastającą popularnością Serwisu polonistycznego postanowiłem zamieścić kilka najważniejszych porad dla abiturientów i uczniów 

 

Oto kilka ogólnych porad:

  1. Rozszerzenie z polskiego. Wybrać czy nie? 
  2. Matura rozszerzona z polskiego. Rady i odpowiedzi na wasze pytania
  3. Rozprawka na poziomie rozszerzonym

Kilka słów o maturze rozszerzonej  

Jak przygotowywać się do matury rozszerzonej   

 

Temat I

PR - Wypowiedź argumentacyjna. Najczęstsze błędy     

   LINK    |   ......... [wciąż szukam drugiego sensownego linku - jeśli znasz - przyślij :) ]

 

Temat II

PR - Interpretacja porównawcza. Najczęstsze błędy    

Decydować się na nią czy nie? - LINK 

Interpretacja porównawcza    [ + ważne rozróżnienie: liryka roli to nie liryka maski! ]

Jak napisać interpretację porównawczą, równoległą?  

Wiersz Analiza Interpretacja Wersyfikacja itd.pdf   

 

* * *

W górę