Serwis polonistyczny Z.S. nr 4 w Nowym Sączu ©
MATURA 2021 · MATURA PISEMNA. Porady - PP i PR · PR - Wypowiedź argumentacyjna. Najczęstsze błędy

 

 

 

Poziom rozszerzony: wypowiedź argumentacyjna

Jak skonstruowany jest temat?

Określ, jaki problem podejmuje [autor] w podanym tekście. Zajmij stanowisko wobec rozwiązania przyjętego przez autora, odwołując się do tego tekstu oraz innych tekstów kultury. Twoja praca powinna liczyć co najmniej 300 słów.

Dołączony do tematu tekst może dotyczyć na przykład:

  • rozwoju literatury określonego kręgu kulturowego, 
  • zmian zachodzących w różnych okresach historycznych, 
  • charakterystycznych cech literatury w różnych epokach, 
  • związków literatury z innymi dziedzinami sztuki,  np. muzyką, malarstwem, filmem, 
  • związków literatury z życiem danego kraju, narodu, społeczności, 
  • ewolucji idei, problemów i motywów literackich.

Co masz zrobić?

  • Kilka razy uważnie przeczytaj tekst.
  • Przy każdej lekturze zaznaczaj w tekście istotne fragmenty, rób strzałki, zapisuj na marginesie wszystkie luźne spostrzeżenia, które Ci się nasuwają na gorąco.
  • Notuj sobie utwory literackie, filmy, dzieła sztuki, które przyszły Ci na myśl przy czytaniu tekstu.
  • Spróbuj dostrzec logiczny porządek tekstu.
  • Zastanów się, jakie nadrzędne zagadnienie łączy rozważania autora w całym tekście.
  • Możesz zapisać w brudnopisie dwa-trzy zdania, w których sformułujesz główny problem.
  • Wynotuj własnymi słowami w zwięzłych punktach najważniejsze argumenty, którymi autor wspiera swoje stanowisko.
  • Pamiętaj, że masz nie tylko odtworzyć główny problem, ale także zinterpretować tok myślenia autora oraz ocenić z własnej perspektywy rozwiązanie problemu, które przedstawił.
  • Po zrekonstruowaniu i omówieniu problemu sformułowanego przez autora ustosunkuj się do stanowiska autora:
    • możesz się z nim zgodzić - formułujesz argumenty, które potwierdzają tę zgodność,
    • możesz się zgodzić częściowo  - formułujesz argumenty za i przeciw stanowisku autora,
    • możesz się nie zgodzić - formułujesz argumenty, które przeczą stanowisku autora a uzasadniają twoje, odmienne stanowisko wobec problemu.
    • Twoje argumenty powinny być mieć oparcie w pogłębionej analizie dodatkowych tekstów kultury.
    • Powinieneś wykazać się głębszą znajomością przywoływanych tekstów oraz kontekstów.
    • Szukając tekstów kultury, do których odwołasz się w argumentacji, zwróć uwagę, czy nie zostały one zasugerowane w dołączonym do tematu tekście (np. autor, nurt literacki, styl, koncepcja filozoficzna, epoka).
    • Pamiętaj, żeby twoje zadanie zawierało wstęp, rozwinięcie argumentacji oraz podsumowanie.
    • W rozwinięciu tematu wyodrębniaj w formie akapitów spójne logicznie fragmenty i łącz je ze sobą.

 

Wypowiedź argumentacyjna – najczęstsze błędy:

  • Niezgodne z intencją tekstu określenie głównego problemu, jego zniekształcenie.
  • Dopasowywanie na siłę problemu do znanych sobie tekstów kultury.
  • Nieumiejętność łączenia zawartych w tekście informacji w całość – zamiast tego omawianie treści poszczególnych akapitów.
  • Uznanie sensu cząstkowego za nadrzędny temat albo streszczanie kilku tez autora.
  • Pomijanie analizy sposobu argumentowania autora tekstu.
  • Brak własnego stanowiska wobec poglądów autora przywołanego tekstu.
  • Własne luźne dywagacje, oderwane od głównego problemu tekstu, bez przywołania tekstów kultury - zamiast argumentacji pojawiał się potok myśli.
  • Popisywanie się erudycją i terminologią bez związku z tematem.
  • Brak wiedzy na temat utworów, historii literatury, epok, konwencji literackich, podstawowych nurtów filozoficznych; argumentacja sprowadzona się do kilku ogólnikowych informacji; błędy rzeczowe wynikające z nieznajomości lektur.
  • Streszczanie utworów zamiast czerpania z nich przykładów uzasadniających argumenty i spostrzeżenia.
  • Wykorzystywanie banalnych przykładów z kultury masowej.
  • Parafrazowanie tekstu akapit po akapicie i wprowadzanie obszernych cytatów zamiast własnej argumentacji.
  • Chaotyczna i niespójna logicznie wypowiedź, np. opisywanie w niepołączonych ze sobą akapitach kolejnych przykładów tekstów kultury.
  • W podsumowaniu brak wniosków wynikających z argumentacji - zamiast podsumowania zakończenia o charakterze moralizatorskim, patetyczne apele do odbiorcy.
[Opracowano z wykorzystaniem materiałów opublikowanych przez CKE]

 

Zobacz też: WYPOWIEDŹ ARGUMENTACYJNA 

BUDOWA I RODZAJE AKAPITÓW  

 

W górę